Leren op eigen kracht

IMG_0877

‘Niet rennen in de gang! Rustig lopen!’

..

‘Niet rennen in de gang! Rustig lopen!’ Luid en duidelijk leest ze het voor. Die dag hebben enkele bovenbouwers door de hele school energiezuinige tips opgehangen. Zo hangt er naast het lichtknopje de vermaning om het licht uit te doen. Toevallig hangt het briefje net naast het ‘stoplicht’ dat het wc gebruik regelt. Als de zes jarige Mees in volle vaart langs Yindee de gang op stormt legt het 2 jaar jongere meisje moeiteloos het verband tussen briefjes die een geschreven boodschap bevatten, allerlei ver- en geboden en het stoplicht dat ervoor moet zorgen dat er maar 1 kind tegelijk over de gang naar de wc loopt. ‘Mees’, zegt ze, terwijl ze streng omhoog kijkt naar de in zijn vaart gestuite grote jongen, ‘je moet rustig lopen! Dat staat hier toch: – NIET – REN – NEN – IN – DE – GANG!  – RUS – TIG – LO – PEN! -‘ Bij iedere lettergreep tikt ze vinnig op een woord. Vol ontzag kijkt Mees van Yindee naar het briefje, om dan rustig, met misschien alleen af en toe een klein hupje, zijn weg naar de WC te vervolgen.

Later zit Mees naast mij in de kring als ik het boek -Kikker is Kikker- van Max Velthuis voorlees. Mees heeft zijn CITO-taal toets voor kleuters niet zo goed gemaakt. Iets wat hij zelf gelukkig niet weet. Ineens doet hij een grote ontdekking: ‘Hé, dat is hetzelfde woord! KIKKER en KIKKER! Kijk maar die is hetzelfde en die en die!’ Opgewonden springt hij van zijn stoel. ‘Daar staat KIK-KER en daar staat KIK-KER! Kikker én Kikker.’ Ik vertel dat er -Kikker ís Kikker- staat. De I en de S. ‘Kikker ís kikker’ herhaalt hij nog een paar keer, terwijl hij met zichtbaar plezier de verschillende woorden op de kaft van het boek aanwijst. Het stelt mij gerust over de taalontwikkeling en de aanwezige leesvoorwaarden van Mees.

Anne-Lotte is al wat verder doorgedrongen in de wereld van de geschreven taal. Aan het begin van de middag kijken en lezen de kinderen nog even in een boekje terwijl ze wachten tot iedereen er is. Anne-Lotte heeft een boekje over de zee gevonden. Hardop spellend, kijkend naar de plaatjes, terwijl ze de herhaling in de zinnen opmerkt, ontcijfert ze zin voor zin de tekst. – ‘Heeft een vis eten nodig? Ja! Heeft een vis water nodig? Ja! Heeft een vis zuurstof nodig? Ja! Leeft een vis? Ja!’ – Iedere met moeite gedecodeerde zin komt ze vol trots aan mij voorlezen. Maar dan wordt het ineens echt grappig. – ‘Heeft zand eten nodig? Nee! (Nee, haha natuurlijk niet.) Heeft zand water nodig? Nee! (Hihihaha, zand kan toch niet drinken.) Heeft zand zuurstof nodig? Nee! (Zuurstof, dan moet ‘ie ademen. Kan zand ademen? Hihihaha … nee natuurlijk niet!) Leeft zand? Nee!  (Hahah, hihi. Hier staat leeft zand? Nee! Zand leeft niet. Haha.)’ – Aan iedereen die het horen wil leest ze het boekje voor, ondertussen springend en dansend van plezier. Ze heeft het zelf gelezen én begrepen én het is zo leuk, hoor maar.

Zo leren kinderen. Voortdurend en overal. Met elkaar en alleen. Soms hoef je als leerkracht niet meer te doen dan daar de ruimte voor geven.

4 reacties op Leren op eigen kracht
  1. Marjo schreef:

    HEERLIJK: dát zijn kleuters!! Als kleuterjuf in hart en nieren (met nog de KLOS-opleiding) kan ik genieten van dergelijke momenten met mijn kinderen!!

  2. Micheline schreef:

    Voor een kind moet je het niet lastiger maken dan het is. Toch zet ik vraagtekens bij de als vanzelfsprekende uitspraak: dat zand geen water of zuurstof nodig zou hebben.
    Dat de gedachte alleen al, de kinderen doet gieren van de pret.
    Voordat wij volwassenen een kind hebben doordrongen van onze logica, zou datzelfde kind de mogelijkheid hebben onderzocht, of zand water en zuurstof nodig heeft. En daarbij wellicht allerlei voor hem haar wonderlijke ontdekkingen doen.
    Nu wordt het kind al beperkt (laat zich beperken) door de als algemeen aanvaarde mening als enige juiste antwoord te beschouwen.
    Het is zelfs lachwekkende om anders te (durven) denken.

    • Hanneke Saaltink schreef:

      Helemaal mee eens Micheline! Ik zou de kinderen nooit ‘leren’ dat zand geen zuurstof of water nodig heeft. Alleen was het nu zo dat dit boekje, over wat er leeft in de zee, in de klas aanwezig was omdat we rond het thema water werken. Tijdens dat thema doen we vooral veel ervaringen met water op. Daarbij krijgen de kinderen de vrijheid om hun eigen conclusies te trekken. Anne-Lotte leert hier ook eerder dat ze een tekst kan ontcijferen en dan óók nog de betekenis van die tekst kan begrijpen. Voor een beginnende lezer een hele prestatie. Ik denk dat dat ook een groot deel van de pret was.

  3. Maike Fakkert schreef:

    Heerlijk om te lezen! Dat is een van de redenen dat ik naast mijn praktijk voor speltherapie ook invaljuf ben in de groepen 1 en 2. Door ook op deze manier te werken, wordt invallen voor mij en de kinderen altijd een feestje!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.